Lê Tuấn Anh

Nói đến mục tiêu nghề nghiệp, rất nhiều người suy nghĩ đến chữ “ổn định”. Làm công việc gì ổn định lâu dài? Học ngành gì để sau này ra trường có công việc ổn định? Học kĩ năng gì để sự nghiệp bền vững?. Trong bài viết này, Tuấn Anh muốn chia sẻ đến các bạn đọc một vài góc nhìn về câu chuyện ổn định trong công việc.

1/ Cuộc sống chúng ta không ổn định tí nào

Mình xin lấy hình ảnh trên để minh hoạ cho sự không ổn định trong cuộc sống của chúng ta. Con người thì thích lên kế hoạch, chúng ta nghĩ rằng sau khi học xong ra trường kiếm một công việc thực tập, sau đó lên chính thức, rồi làm vài năm lên cấp quản lý, kĩ năng và chuyên môn mỗi ngày lại giỏi hơn, thăng tiến dần dần qua hàng năm. Đó là một con đường hoàn hảo và ổn định, tuy nhiên thực tế lại chẳng có mấy ai đạt được con đường đó.

Bởi lẽ có rất nhiều yếu tố bên ngoài có thể xảy ra mà chúng ta không thể kiểm soát được. Công ty chúng ta đang thực tập phá sản thì sao? Công nghệ AI phát triển làm luôn phần việc của chúng ta thì sao? Covid ập đến thì như thế nào? Chiến tranh, chính trị thay đổi thì ảnh hưởng ra sao đến công việc chúng ta? Đó là chưa kể đến những yếu tố của bản thân như hoàn cảnh gia đình, bệnh tật…, tất cả đều có thể ảnh hưởng đến hành trình nghề nghiệp.

Tóm gọn là lộ trình nghề nghiệp của mỗi người không phải là một đường thẳng đi lên, mà giống hình sin có lúc lên lúc xuống, may mắn thì đi lên nhiều hơn đi xuống. Vì vậy nếu chúng ta cứ mong chờ sự ổn định của một đường thẳng mà không chuẩn bị tinh thần cho việc lên xuống thì bản thân sẽ bị bất ngờ, không thích ứng kịp.

2/ Kĩ năng thích ứng và học tập trọn đời là quan trọng nhất

Chính vì sự không ổn định nêu trên nên có 2 kĩ năng rất quan trọng với người đi làm như chúng ta hiện nay đó là “kĩ năng thích ứng” và “học tập trọn đời”. Hãy nói kĩ hơn về 2 kĩ năng này.

Kĩ năng thích ứng bao gồm: “tinh thần luôn sẵn sàng với sự thay đổi” và “khả năng dự đoán sự thay đổi”. Mỗi ngày đi làm nên trong tâm thế sẵn sàng với mọi sự bất ngờ có thể xảy ra. Nếu sếp nghỉ việc và tuyển sếp mới, mình cần làm gì để thích ứng? Nếu công ty thay đổi chiến lược và sản phẩm, mình cần làm gì? Công nghệ trí tuệ nhân tạo đang xuất hiện khắp mọi nơi rồi, mình có thể ứng dụng được gì cho công việc hiện tại của mình không?

“Khả năng dự đoán sự thay đổi” trong công việc đòi hỏi bạn phải tích cực tham gia và theo dõi các hoạt động lãnh đạo trong công ty và bên ngoài thị trường. Mình biết nhiều bạn đi làm chỉ có đi làm rồi về, không quan tâm lắm đến những chương trình, bản tin chia sẻ từ lãnh đạo cấp trên, đặc biệt là nhóm lãnh đạo cấp cao. Bạn nên chú ý hơn một chút, vì theo dõi những tin tức này là cơ hội để bạn nắm bắt sớm những thay đổi có thể diễn ra trong công ty, từ đó chuẩn bị tinh thần. Ngoài ra, bạn nên đọc các báo cáo thị trường, báo cáo lương, tập đọc một số trang tin kinh tế như Forbes, VnEconomy để có cái nhìn tổng quan về thị trường.

Khi nói về học tập trọn đời, mình muốn nói về thái độ không ngừng học. Vì mọi thứ xung quanh chúng ta đang thay đổi rất nhanh, kĩ năng và kiến thức mới được cập nhật liên tục, người nào không học tập là người đó bị thụt lùi. Ví dụ như những người làm nội dung như mình trước đây chỉ cần viết, bây giờ cũng cần học thêm kĩ năng dựng video để thu hút người theo dõi. Trường đại học nơi mình đang làm bắt đầu dạy kiến thức AI cho tất cả nhân viên để bắt đầu ứng dụng AI vào công việc.

3/ Hãy chuẩn bị cho mình những phương án dự phòng

Vì nhiều chuyện bất ngờ có thể xảy ra, mỗi người chúng ta hãy chuẩn bị cho mình những phương án dự phòng. Một số phương án dự phòng bản thân mình đề xuất đến các bạn đó là:

• Sức khoẻ thể chất tốt. Vì còn khoẻ là còn có thể làm lại được, dù cho có việc gì. Sức khoẻ thể chất tốt thì tinh thần cũng minh mẫn hơn. Bạn hãy bắt đầu để ý đến 3 điều ảnh hưởng đến sức khoẻ là: Việc ngủ, Việc ăn, Việc tập thể dục. Bạn đã dành thời gian cho ba việc này chưa? Bạn có thể làm gì để cải thiện ba việc này tốt hơn?
• Sức khoẻ tinh thần tốt. Tại sao cùng một chuyện xảy ra mà có người phản ứng tốt lại có người phản ứng tiêu cực. Một phần đến từ sức khoẻ tinh thần. Tập thiền mỗi ngày là một cách để bản thân quay vào bên trong nhiều hơn, gia tăng sự tập trung và sự bình tĩnh khi đối diện với những tình huống không lường trước được.
• Sức khoẻ tài chính. Không gì khổ nhanh hơn việc không có tiền. Vậy nên hãy tiết kiệm tiền khi đang kiếm ra tiền. Việc đầu tiên của tiết kiệm là tạo cho bản thân một quỹ bằng khoảng 3-6 tháng hoặc 1 năm chi tiêu của bản thân, lỡ có vấn đề gì thì còn sống được.

Chúc các bạn sớm tìm được sự ổn định cho riêng mình.