Một bạn mới ra trường nhắn tôi rằng bạn đã sửa CV nhiều lần, làm thêm portfolio rồi ứng tuyển qua Ybox, VietnamWorks, TopCV nhưng vẫn ít nhận được phản hồi. Lên LinkedIn, bạn thấy nhiều công việc yêu cầu kinh nghiệm cao hơn những gì mình có nên ngại nộp. Qua Facebook và Threads, cơ hội có vẻ đa dạng hơn nhưng bạn lại băn khoăn về độ tin cậy.
Tôi nghĩ đây là cảm giác khá khó chịu khi tìm việc: mình đã bỏ công chuẩn bị, đã chủ động gửi hồ sơ, nhưng thứ nhận lại chủ yếu là sự im lặng. Sau một thời gian, rất dễ đi đến kết luận rằng CV của mình chưa đủ tốt, kinh nghiệm chưa đủ nhiều hoặc bản thân không có gì nổi bật.
Tuy nhiên, việc chưa được phản hồi chưa đủ để kết luận về năng lực của bạn. Nó có thể liên quan đến cách chọn vị trí, thời điểm ứng tuyển, cách trình bày kinh nghiệm hoặc nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp. Khi chưa biết mình đang vướng ở đâu, tiếp tục sửa CV rồi gửi thêm thật nhiều chưa chắc giúp giải quyết được vấn đề.
Nếu bạn đang ở tình huống này, dưới đây là những điều tôi gợi ý bạn thử điều chỉnh.
1. Mở rộng tên vị trí, làm rõ loại công việc mình muốn làm
Có bạn muốn làm thương hiệu nên chỉ tìm “Brand Executive”. Có bạn muốn làm nhân sự nên chỉ gõ “HR Executive”. Cách tìm này có thể khiến mình bỏ qua những công việc có nội dung phù hợp nhưng được doanh nghiệp đặt tên khác.
Ví dụ, nếu muốn phát triển theo hướng Brand Marketing, bạn có thể tìm thêm Marketing Assistant, Marketing Coordinator, Trade Marketing Assistant hoặc Marketing Executive. Một vị trí Content tại doanh nghiệp cho phép bạn tham gia chiến dịch, phối hợp với thiết kế và triển khai hoạt động tại điểm bán cũng có thể là bước đầu phù hợp.
Điều cần đọc kỹ là công việc hằng ngày gồm những gì, mình sẽ làm cùng ai và được phát triển năng lực nào. Nếu một vị trí có tên khá hấp dẫn nhưng phần lớn nhiệm vụ không liên quan đến hướng bạn muốn đi, đó chưa chắc là lựa chọn tốt. Ngược lại, một chức danh nghe đơn giản hơn vẫn có thể mang đến trải nghiệm phù hợp.
Bạn có thể bắt đầu bằng cách viết ra ba nhóm thông tin: những việc mình đã làm được, những việc muốn được làm tiếp và những ngành mình quan tâm. Từ đó, mở rộng bộ từ khóa tìm kiếm thay vì phụ thuộc vào một tên vị trí duy nhất.
2. Đừng tự loại mình chỉ vì chưa đáp ứng hết yêu cầu
Khi đọc một bản mô tả công việc, nhiều bạn chú ý ngay đến những điều mình còn thiếu. Chưa đủ hai năm kinh nghiệm, chưa dùng một công cụ, chưa từng làm trong đúng ngành đó. Đọc xong, bạn đóng tin tuyển dụng lại dù có thể đã làm được nhiều nhiệm vụ chính.
Tôi gợi ý bạn chia yêu cầu trong JD thành ba nhóm:
- Đã làm được: Có trải nghiệm và ví dụ cụ thể để trình bày.
- Có nền tảng liên quan: Từng hỗ trợ hoặc làm công việc tương tự, nhưng chưa hoàn toàn độc lập.
- Còn thiếu rõ rệt: Chưa có trải nghiệm và cần thời gian đáng kể để học.
Sau đó, nhìn vào những nhiệm vụ quan trọng nhất của vị trí để đánh giá. Nếu công việc cần viết nội dung, phối hợp thiết kế, hỗ trợ sự kiện và tổng hợp báo cáo, mà bạn đã làm những việc này qua thực tập hoặc dự án, bạn có cơ sở để ứng tuyển.
Ngược lại, nếu vị trí cần tự xây chiến lược, quản lý đội ngũ và chịu trách nhiệm ngân sách lớn trong khi bạn chưa có trải nghiệm tương ứng, mình nên ưu tiên những cơ hội khác.
Bạn cần có lý do để ứng tuyển, nhưng không nhất thiết phải đáp ứng mọi dòng trong JD. Với những yêu cầu chưa rõ là bắt buộc hay ưu tiên, bạn có thể hỏi người phụ trách tuyển dụng thay vì tự quyết định rằng mình không đủ khả năng.
3. Lập danh sách doanh nghiệp thay vì chỉ chờ tin tuyển dụng
Nếu mỗi ngày bạn đều mở các nền tảng tìm việc, nhập cùng một từ khóa rồi xem những tin xuất hiện, phạm vi tìm kiếm của bạn sẽ phụ thuộc nhiều vào kết quả được hiển thị hôm đó.
Một cách chủ động hơn là lập danh sách khoảng 15 đến 20 doanh nghiệp phù hợp với ngành, địa điểm và môi trường bạn muốn làm. Sau đó, theo dõi trang tuyển dụng, LinkedIn và các kênh chính thức của từng doanh nghiệp.
Danh sách này không cần chỉ gồm những thương hiệu lớn. Bạn có thể cân nhắc thêm doanh nghiệp nhỏ có phạm vi công việc rõ ràng, người hướng dẫn và cơ hội tham gia những đầu việc phù hợp với định hướng của mình.
Khi có danh sách cụ thể, bạn cũng dễ dành thời gian tìm hiểu sản phẩm, khách hàng và hoạt động của công ty hơn. Những thông tin đó giúp bạn giải thích rõ vì sao mình muốn ứng tuyển, chọn kinh nghiệm nào để đưa vào CV và chuẩn bị tốt hơn khi được phỏng vấn.
Nếu chưa có vị trí phù hợp đang mở, bạn có thể tiếp tục theo dõi hoặc gửi lời giới thiệu ngắn qua kênh doanh nghiệp cho phép tiếp nhận hồ sơ. Hãy xem đây là một cách mở thêm cơ hội, đồng thời tiếp tục ứng tuyển những công việc đang tuyển thực tế.
4. Cho người quen biết cụ thể bạn đang tìm công việc gì
Có những bạn đã nộp hồ sơ nhiều nơi nhưng bạn bè, thầy cô, quản lý cũ và đồng nghiệp vẫn không biết bạn đang tìm việc. Hoặc mọi người chỉ biết chung chung rằng bạn “đang cần một công việc”.
Khi nhờ người quen hỗ trợ, thông tin càng rõ thì họ càng dễ nghĩ đến một cơ hội phù hợp. Bạn nên nói mình đang tìm nhóm vị trí nào, ở đâu và có những trải nghiệm liên quan gì.
Ví dụ, một bạn tìm việc Marketing có thể nhắn:
Em chào anh/chị, hiện em đang tìm vị trí Marketing Assistant hoặc Junior Marketing, ưu tiên ngành F&B tại TP.HCM. Em từng làm nội dung, hỗ trợ chương trình khuyến mãi và thiết kế ấn phẩm trong thời gian thực tập. Nếu anh/chị biết đội ngũ nào đang tuyển vị trí phù hợp, anh/chị giới thiệu giúp em với ạ. Em gửi kèm CV và portfolio để anh/chị tiện xem. Em cảm ơn anh/chị.
Bạn có thể bắt đầu với những người đã biết cách mình học tập và làm việc. Với người phụ trách tuyển dụng chưa quen, hãy gắn lời nhắn với một vị trí cụ thể, nêu ngắn gọn một hoặc hai kinh nghiệm liên quan nhất và gửi hồ sơ theo hướng dẫn.
Một lời giới thiệu không đảm bảo bạn được nhận, nhưng có thể giúp bạn tiếp cận đúng người và hiểu thêm về cơ hội trước khi ứng tuyển.
5. Điều chỉnh hồ sơ để người đọc thấy rõ điểm phù hợp
Điều chỉnh CV theo từng công việc không có nghĩa là viết lại toàn bộ hồ sơ mỗi lần nộp. Bạn có thể bắt đầu bằng việc đưa kinh nghiệm liên quan nhất lên trước, chọn hai hoặc ba kết quả sát yêu cầu và giới thiệu đúng dự án trong portfolio.
Ví dụ, cùng là Marketing nhưng một vị trí tập trung vào nội dung mạng xã hội, còn vị trí khác cần hỗ trợ sự kiện và hoạt động tại điểm bán. Nếu có cả hai nhóm trải nghiệm, thứ tự và mức độ nhấn mạnh trong hai hồ sơ nên khác nhau.
Bạn thử đặt CV cạnh JD rồi tự hỏi:
- Những nhiệm vụ chính của công việc này đã có bằng chứng tương ứng trong CV chưa?
- Người đọc có thấy rõ mình trực tiếp làm phần nào trong từng dự án không?
- Kết quả mình đưa ra có chính xác và giải thích được không?
- Phần giới thiệu có cho thấy vì sao mình phù hợp với vị trí này không?
Với portfolio, hãy giúp người tuyển dụng tìm đến đúng dự án liên quan. Bạn có thể giới thiệu ngay trong email rằng case nào thể hiện kinh nghiệm triển khai nội dung, case nào cho thấy khả năng phối hợp tổ chức sự kiện.
Mục tiêu là giúp người đọc hiểu kinh nghiệm của bạn có thể đóng góp như thế nào cho công việc họ đang cần tuyển.
6. Tìm cơ hội trên mạng xã hội, sau đó xác minh
Facebook và Threads có thể là nơi bạn bắt gặp bài tuyển dụng từ doanh nghiệp, người quản lý hoặc người quen trong ngành. Tuy nhiên, một bài đăng mới chỉ là đầu mối để tìm hiểu thêm.
Trước khi gửi thông tin cá nhân hoặc nhận bài kiểm tra, bạn nên kiểm tra tên doanh nghiệp, người đăng và đối chiếu với website, trang tuyển dụng hoặc kênh liên hệ chính thức. Nếu chưa chắc chắn, hãy chủ động liên hệ doanh nghiệp qua thông tin công khai để xác nhận.
Bạn cũng cần hỏi rõ nhiệm vụ, địa điểm làm việc, người phỏng vấn và cách trả lương. Nếu được yêu cầu chuyển tiền, đặt cọc hoặc mua sản phẩm để được nhận việc, hãy dừng lại.
Với bài kiểm tra tuyển dụng, nên làm rõ phạm vi, thời gian dự kiến và cách sử dụng bài làm. Đặc biệt, cần cân nhắc khi đề bài yêu cầu một chiến dịch hoặc sản phẩm hoàn chỉnh có thể đưa vào sử dụng ngay nhưng không giải thích rõ mục đích đánh giá.
7. Theo dõi kết quả để biết cần sửa ở bước nào
Nếu chỉ nhớ rằng “mình nộp nhiều lắm rồi”, bạn sẽ khó xác định vấn đề cụ thể. Một bảng theo dõi đơn giản có thể giúp mình nhìn rõ hơn quá trình tìm việc.
Bạn chỉ cần ghi lại tên công ty, vị trí, ngày nộp, nguồn tìm thấy công việc, phiên bản CV đã gửi và phản hồi nhận được. Khi có đủ thông tin để nhìn ra xu hướng, hãy xem mình đang vướng ở bước nào.
Nếu ít được mời trao đổi, cần xem lại cách chọn vị trí và mức độ phù hợp của hồ sơ. Nếu được phỏng vấn nhưng thường chưa đi tiếp, hãy xem lại cách kể kinh nghiệm, hiểu công việc và trả lời câu hỏi. Nếu có cơ hội nhưng liên tục vướng địa điểm, lịch làm hoặc thu nhập, bạn nên làm rõ những tiêu chí này sớm hơn.
Mỗi tình huống cần một cách điều chỉnh khác nhau. Việc theo dõi giúp mình biết nên dành công sức vào đâu, thay vì lần nào cũng quay lại sửa mẫu CV.
Bạn có thể bắt đầu thế nào trong hai tuần tới?
Tôi gợi ý một nhịp thực hiện vừa sức: mỗi tuần chọn khoảng 5 đến 7 vị trí phù hợp để ứng tuyển có điều chỉnh hồ sơ, liên hệ thêm một vài người quen hoặc người phụ trách tuyển dụng và ghi lại kết quả.
Đây là nhịp thử nghiệm để có dữ liệu điều chỉnh, không phải chỉ tiêu bắt buộc hay công thức đảm bảo có việc. Bạn có thể thay đổi tùy theo thời gian, số lượng cơ hội và mức độ chuẩn bị của mình.
Nếu đang thấy rối, hãy bắt đầu nhỏ hơn nữa: chọn ba JD gồm một công việc bạn thấy vừa sức, một công việc bạn thích nhưng ngại nộp và một công việc đã nộp mà chưa được phản hồi. Đặt từng JD cạnh hồ sơ, đánh dấu những yêu cầu mình đã có bằng chứng và những điểm còn thiếu.
Bài tập này sẽ giúp bạn đặt câu hỏi cụ thể hơn: “Mình có đang chọn công việc quá xa kinh nghiệm không?”, “Kinh nghiệm liên quan đã được thể hiện rõ chưa?”, hay “Mình cần thêm một cách tiếp cận ngoài việc bấm nộp đơn?”.
Tìm việc có những phần bạn không kiểm soát được, như số lượng ứng viên hay quyết định cuối cùng của doanh nghiệp. Nhưng cách chọn cơ hội, cách giới thiệu kinh nghiệm và cách học từ mỗi lần ứng tuyển là những việc bạn có thể chủ động thay đổi, từng bước một.
Tuấn Anh Hướng Nghiệp 
Bạn có bình luận hay câu hỏi gì không?