17. Các bước để trở thành một chuyên gia tư vấn hướng nghiệp

"Định hướng nghề nghiệp" là một loại công việc mà người làm nghề này hỗ trợ người khác khám phá bản thân, tìm được công việc phù hợp và hạnh phúc trong công việc đó. Có nhiều cách để định hướng nghề nghiệp cho người khác như: giảng dạy, viết lách (hoặc làm các nội dung) và tư vấn cá nhân. Hiện tại ở Việt Nam chưa có nhiều người làm toàn thời gian công việc về hướng nghiệp nói chung và tư vấn hướng nghiệp nói riêng. Cá nhân Tuấn Anh đã làm công việc định hướng nghề nghiệp được 8 năm, trải qua nhiều hình thức công việc khác nhau như thỉnh giảng tại trường đại học, làm văn hoá doanh nghiệp và đào tạo kĩ năng tại công ty, viết sách, blog, làm Podcast, Tiktok về chủ đề hướng nghiệp và công việc mỗi ngày là tư vấn hướng nghiệp cá nhân. Nhân dịp có bạn nhắn tin hỏi cách làm thế nào để bắt đầu sự nghiệp ở công việc tư vấn hướng nghiệp, mình viết bài này để chia sẻ một số kinh nghiệm tới mọi người.

12. Giữa lúc khủng hoảng thế này, chúng ta cần làm gì để giữ sự ổn định nghề nghiệp?

Khủng hoảng là câu chuyện lớn, nhiều thứ cùng tác động tạo nên sự khủng hoảng đó. Một mình cá nhân chúng ta không thể kiểm soát hoàn toàn cũng không thể thay đổi được khủng hoảng. Với tư cách mỗi cá nhân, là một người lao động, mình nghĩ rằng chúng ta hãy kiểm soát những gì bản thân có thể kiểm soát được để tạo sự ổn định cho nghề nghiệp của bản thân. Một cá nhân có sự ổn định trong nghề nghiệp là bớt một gánh nặng cho xã hội. Một doanh nghiệp có nhiều cá nhân ổn định nghề nghiệp sẽ có cơ hội phát triển tốt hơn. Một đất nước có nhiều doanh nghiệp có những cá nhân hiểu rõ bản thân và có mục tiêu rõ ràng là một đất nước có nhiều tiềm năng phát triển. Vậy ngay ở thời điểm này, mỗi cá nhân chúng ta cần làm gì để đón đầu cho cơn bão khủng hoảng đã, đang và sắp sửa đi qua?

11. Xây dựng mối quan hệ tốt đẹp ở chỗ làm

Vì một ngày mình dành 8-12 tiếng ở nơi làm việc, một mối quan hệ tốt với đồng nghiệp sẽ giúp mình làm việc hiệu quả hơn và hạnh phúc hơn trong công việc. Từ khi học đại học đến khi đi làm, chúng ta được học rất nhiều về kỹ năng làm việc nhưng ít ai dạy về kỹ năng đối nhân xử thế với người, có chăng cũng chỉ qua kinh nghiệm truyền miệng. Trong bài viết này Tuấn Anh sẽ chia sẻ nhanh đến các bạn một số cách mình thường áp dụng để xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với mọi người ở chỗ làm.

10. Mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Phải làm gì?

Vì công việc hàng ngày quá bận hoặc vì quá đam mê công việc đang làm đều có thể dẫn tới việc chúng ta bỏ quên mất cuộc sống cá nhân. Khi ranh giới công việc và cuộc sống cá nhân bị xoá nhoà, rất có khả năng dẫn tới những vấn đề như mất động lực đi làm, mệt mỏi, không vui cả trong công việc lẫn cuộc sống cá nhân. Chính vì việc không có ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân, bạn nhiều khả năng rơi vào trường hợp là hết giờ làm việc về đến nhà hoặc vào cuối tuần vẫn phải giải quyết công việc. Nhiều người cho rằng việc làm thêm giờ như vậy là tốt, có ích cho công ty, tuy nhiên cũng về lâu về dài việc "bỏ quên" bản thân chắc chắn chỉ mang lại những vấn đề. Để có được một sức khoẻ công việc tốt và sức khoẻ tinh thần trong đời sống cá nhân cũng tốt, mình cần rèn luyện thói quen tập trung đúng việc vào đúng thời điểm. Giờ làm việc để làm việc, giờ cá nhân dành cho việc cá nhân. Để tạo được sự tập trung rạch ròi này, mình gợi ý các bạn một số cách thức.

9. Năm giai đoạn phát triển nghề nghiệp, bạn đang ở đâu?

Phát triển sự nghiệp là một hành trình cả đời, ở mỗi thời điểm khác nhau mình sẽ có những băn khoăn và lo lắng khác nhau. Ví dụ người quản lý lo lắng về việc làm sao để nâng cao khả năng lãnh đạo, người mới ra trường băn khoăn chọn công việc gì, học sinh thì suy nghĩ về việc chọn ngành và trường nào. Phát triển sự nghiệp bao gồm việc học tập các kỹ năng mới, tìm kiếm ý nghĩa trong công việc và nâng cao chất lượng công việc qua thời gian. Việc đầu tư cho phát triển sự nghiệp rất quan trọng bởi vì chúng ta dành từ 1/3 đến 1/2 thời gian mỗi ngày cho công việc, chúng ta sẽ cảm thấy hạnh phúc hơn nếu làm đúng công việc và đạt được những thành công từ công việc đó.

6. Bạn phải tự công nhận mình trước khi mong chờ người khác công nhận bạn

Trong hành trình đi làm ở nhiều lĩnh vực từ tâm lý, giáo dục, bất động sản, nhân sự, mình có cơ hội tiếp xúc với nhiều kiểu người khác nhau làm những vai trò công việc khác nhau. Điều thú vị là trong khi có những người chỉ làm 1 mà nói lại 10, lại có những người làm được rất nhiều nhưng ít khi nói về những điều mà họ đã làm được. Khi mình hỏi những người này về việc "tại sao bạn không khoe và cho người khác biết những gì bạn đã làm được", câu trả lời mình nhận được thường là "tôi cảm thấy những việc này cũng bình thường", "tôi thấy xấu hổ", "tôi không thích nổi tiếng" hoặc là "để hữu xạ tự nhiên hướng". Tại sao bạn lại cảm thấy xấu hổ khi chia sẻ về những điều mình đã làm được, dù bạn biết việc đó là tốt? Tại sao bạn cảm thấy xấu hổ khi nói về bản thân mình?

5. Làm gì cuối tuần để cải thiện chất lượng sự nghiệp?

Mình làm việc cả tuần và thường có 1-2 ngày cuối tuần rảnh rỗi hơn một chút. Mình thường dùng một chút thời gian của ngày cuối tuần này để nhìn lại những gì đã làm và lên kế hoạch cho những tuần tiếp theo. Nếu tuần vừa rồi mọi thứ tốt đẹp, mình cần làm gì để duy trì điều đó? Nếu tuần vừa rồi mọi thứ đều rất tệ, mình cần làm gì để cải thiện tốt hơn ở tuần sau? Mình sẽ 'review' tuần và đặt mục tiêu theo 3 phương pháp.

4. Vì sao bạn làm việc nhiều thế? Làm sao để bớt tham việc lại?

Hãy suy nghĩ về những tình huống dưới đây: Bạn có bao giờ mải làm mà quên luôn việc ăn sáng, ăn trưa, ăn tối? Việc ăn quá bữa là việc bình thường? Bạn có cảm thấy thời gian mình đang có là không đủ, cho dù bạn dậy sớm, thức khuya để làm rất nhiều việc nhưng vẫn muốn có nhiều hơn? Bạn có bao giờ cảm thấy trống rỗng, vô dụng khi không có việc gì để làm? Nếu có những dấu hiệu trên, rất có khả năng bạn đang rơi vào nhóm "làm nhiều quá", "tham việc" và mất cân bằng công việc - đời sống cá nhân. Nếu bạn làm việc nhiều, đương nhiên bạn là người có giá trị với công ty. Có rất nhiều những lý do khiến cho bạn "ham" làm việc như vậy, hãy cùng mình phân tích xem bạn đang thuộc nhóm lý do nào và có cách nào để cân bằng công việc và cuộc sống cá nhân hơn không.